Welke positieve effecten meditatie op de slaap kan hebben

Meditatie omvat een verscheidenheid aan technieken voor lichaam en geest die een staat van ontspanning moeten bevorderen. Met een lange geschiedenis die duizenden jaren teruggaat, wint meditatie ook in Nederland steeds meer aan populariteit.

Meditatie en slapeloosheid 

Onderzoekers tonen steeds meer interesse in het potentieel van meditatie voor de behandeling van slapeloosheid. Omdat meditatie relatief betaalbaar, risicoloos en eenvoudig uit te voeren is voor de behandeling van slapeloosheid, vormt het een aantrekkelijke optie voor mensen die moeilijk toegang hebben tot andere therapievormen of medicijnen.

Kan meditatie slapeloosheid verbeteren?

Onderzoeksresultaten van verschillende studies wereldwijd suggereren dat verschillende vormen van meditatie kunnen bijdragen aan het verbeteren van slapeloosheid en zelfs de slaapkwaliteit kunnen verbeteren bij mensen zonder slaapproblemen. Vooral mindfulness-meditatie lijkt de slaapkwaliteit te verbeteren bij mensen met chronische slapeloosheid en bij oudere volwassenen.

Hoe beïnvloeden meditatie en mindfulness de slaap?

Mindfulness en meditatie dragen bij aan het bereiken van een ontspannen gemoedstoestand die het inslapen bevordert. Slapeloosheid wordt vaak gedefinieerd als een toestand van overprikkeling. Wanneer we gestrest, depressief of angstig zijn, blijft onze hersenen "aan" staan, en hebben we meer moeite om in slaap te vallen. Op de lange termijn houden we deze spanning vast, omdat we beginnen de bedtijd te associëren met de zorg dat we niet kunnen slapen. De toestand van acceptatie en bewustzijn die meditatie oproept, helpt psychische belasting evenals stress en innerlijke onrust te verminderen. Op biologisch niveau vertraagt meditatie de hartslag en ademhaling en verlaagt het cortisolniveau, dat verantwoordelijk is voor stress.

De precieze wisselwerking tussen meditatie en slaap wordt nog onderzocht, maar het lijkt erop dat meditatie blijvende veranderingen in de hersenen veroorzaakt die de slaap kunnen beïnvloeden. Een studie uit Engeland met mensen die al vaak mediteren, toonde aan dat meditatie verbeteringen in de REM-slaap en minder nachtelijk ontwaken kan veroorzaken.

Hoe vaak moet men mediteren bij slapeloosheid?

Meditatie is een vaardigheid, en wie het vaker beoefent, heeft er doorgaans meer profijt van. Studies over de ontspanningsreactie hebben aangetoond dat het directe psychologische en lichamelijke effecten heeft, wat suggereert dat een dagelijkse praktijk optimaal is om effecten op de nachtelijke slaap te bereiken. Hoewel factoren zoals de duur van de meditatie en de kwaliteit ervan moeilijk te kwantificeren zijn, is gebleken dat de voordelen van meditatie bij langdurige beoefenaars toenemen.

Ook een studie uit Zweden uit 2013 over de relatie tussen meditatie en slapeloosheid bij borstkankerpatiënten toonde aan dat het positieve effect na 12 maanden verdwenen was. Het resultaat laat zien dat het grootste voordeel wordt behaald bij consequente meditatie over een lange periode. Het is dus belangrijk dat meditatie wordt opgenomen in de dagelijkse routines om met meditatie een verbetering van de slaap te kunnen garanderen. 

Hoe therapiedekens u kunnen ondersteunen bij meditatie